Ter ondersteuning van het recherche onderzoek naar de vuurwerkramp in Enschede heeft het NLR indertijd een nauwkeurige 3-dimensionale reconstructie gemaakt op basis van fotomateriaal. Vanwege het uitkomen van het boek 'De waarheid achter de Vuurwerkramp' door Simon Vuyk is er hernieuwde belanstelling voor dit proces.

 
Soms wordt de NLR-kennis en -ervaring op onverwachte gebieden ingezet. Ver buiten de lucht- en ruimtevaartwereld blijkt dan behoefte te bestaan aan technische NLR-ondersteuning bij het oplossen van een ongewoon probleem. Zo kon het NLR een wezenlijke bijdrage leveren bij het beantwoorden van de vraag wat er tijdens de vuurwerkramp in Enschedé in mei 2000 werkelijk was gebeurd.

Tijdens het verhoren van de getuigen van deze ramp die onder moeilijke omstandigheden belangrijke gebeurtenissen hadden waargenomen, kwamen twee problemen naar voren. Allereerst was er het bekende probleem dat het moeilijk is gebeurtenissen goed waar te nemen en te onthouden. Bovendien hadden de getuigen de explosies en branden elk vanuit een ander gezichtspunt gezien, zodat ze dus wel de richting maar niet de plaats ervan konden weergeven.

Aangezien er allerlei visuele informatie beschikbaar was - zelfs luchtfoto's van vlak voor de ramp - vroegen de justitiële autoriteiten het NLR om aan de hand daarvan een digitale 3D visualisatie van het gebied zouden kunnen creëren, waarmee niet alleen de getuigen konden worden geholpen bij het herinneren wat ze precies hadden gezien en in welke richting dan wel, maar waarmee ook de waarnemingen van alle getuigen met elkaar konden worden gecombineerd en geanalyseerd. Dat zou de waarde van de afzonderlijke getuigenissen aanzienlijk kunnen verhogen.

Hoewel er nog onduidelijkheden waren betreffende het eindresultaat, de te gebruiken (nieuwe) technieken en werkmethode, aanvaardde het NLR deze opdracht - inclusief een stuk eigen werk - mede vanwege het maatschappelijk belang van de opdracht. Een inventarisatie van de bestaande materiaal begon met een tweedimensionale digitale kaart van dat gebied met de omtrekken van wegen en gebouwen. Daarnaast waren er - zoals gezegd - op de dag van de ramp stereoluchtfoto's gemaakt met een resolutie van 60 cm. Ook was allerlei foto- en videomateriaal beschikbaar van recente en oudere datum. Op basis daarvan ging de afdeling Ruimtevaart - waar de ervaring en kennis aanwezig is voor het verwerken en interpreteren van aardobservatiebeelden - aan de gang om een 'Virtual-Reality'-wereld te scheppen ter ondersteuning van het justitieel onderzoek.

Eerst werd een eenvoudig driedimensionaal model geconstrueerd op basis van de luchtfoto's. De hoogtes van de gebouwen konden daaruit worden afgeleid, waarna een ruimtelijk zwart-wit model kon worden gemaakt dat volledig was gecorrigeerd voor de hoekvertekening door de lenzen van het luchtfotosysteem. Met dit model konden meetkundige berekeningen worden uitgevoerd en berekeningen van het gezichtsveld van de getuigen. Maar het model was nog niet gedetailleerd en realistisch genoeg om voldoende herkenning te bieden aan de getuige om zich in te leven in de situatie. Daarvoor moesten de texturen van de gebouwen, bomen, hekken, wegen e.d. nog worden toegevoegd aan het model. Dit kon in een volgende slag met speciale beeldverwerkingsprogrammatuur, op basis van fotomaterialen en databases. Hierna was het model realistisch en accuraat genoeg om de getuigen ermee te confronteren.

Het NLR assisteerde de politie vervolgens tijdens het horen van de getuigen. Op een groot scherm werd interactief de omgeving van de ramp geprojecteerd, zodat de getuigen precies konden aangeven waar ze hadden gestaan en in welke richting ze explosies en branden hadden gezien. Zo nodig werd het model nog vervolmaakt aan de hand van gedetailleerde aanwijzingen van de getuigen over hekken, auto's, bomen etc. Vervolgens werd alles nauwkeurig digitaal vastgelegd, inclusief de daarbij behorende nauwkeurigheid. Al deze getuigenissen werden tot één samenhangende gebeurtenis verwerkt met behulp van een door het NLR speciaal hiervoor geschreven computerprogramma. Ook de kwaliteit van de verschillende getuigenissen kon worden meegewogen. Het totaalbeeld werd gebruikt in het vervolgonderzoek.

De bij dit onderzoek betrokken getuigen vertelden dat zij door deze presentatie inderdaad werden geholpen bij het inleven in de gebeurtenissen, en bij het vaststellen van de richting waarin ze bepaalde dingen hadden waargenomen. De resultaten konden ook in breder verband worden gebruikt: het Nationaal Forensisch Instituut heeft delen van dit driedimensionale model gebruikt voor een animatiefilm van de explosie, en de commissie Oosting heeft beelden ervan gebruikt in haar slotpresentatie, die nationaal is uitgezonden op TV. Gebleken is dat het NLR met zijn kennis en ervaring met succes heeft kunnen bijdragen aan de analyse van het ontstaan van deze nationale ramp, een waardevolle stap naar de oplossing ervan.